Eindelijk, daar is er dan één! (zo ongeveer dan)

Wat kan het toch raar lopen in deze wereld. Ben ik beroepshalve zo’n beetje de hele dag bezig met databases, maar komt het niet in mij op om eens te zoeken in de molendatabase. Een prachtige database met gegevens over bestaande en niet meer bestaande molens, wel met een ietwat stugge zoekinterface, maar al met al toch heel bruikbaar.

Ik ben op het bestaan van de molendatabase gewezen door mijnheer Nico van de Bos, nazaat van Klaas van den Bos die ooit machinist is geweest op gemaal De Volharding, het gemaal dat in plaats kwam van die drie molens in de Grote Drooggemaakte Polder. Nico reageerde op mijn eerdere blog De Drie Molens van Stompwijk (in de Groote Drooggemaakte Polder dan).

Hij meldde en ik herneem zijn woorden: “Ik weet wel voor 100% dat er in deze molens gewoond werd. Het waren grote 8-kante bovenkruiers met een (wiek)vlucht van 27 m. Dit waren en zijn eigenlijk de grootste watermolens, met de meeste capaciteit. Dat moet ook wel aangezien bovengenoemde polder zo’n 500 ha groot is…”.

In een persoonlijke emailuitwisseling wist Nico nog te vertellen dat de ondermolen niet is gesloopt, maar is afgebroken en elders herbouwd. En toen ik dit hoorde vielen er plots een paar kwesties op hun plaats. Het niet kunnen terugvinden in de krant uit 1884 dat het sloopmateriaal te koop werd aangeboden; de molen werd niet gesloopt maar verplaatst. En de mededeling in mijn familiegeschiedenis dat die molen er in december 1885 nog stond; kennelijk te wachten tot men elders klaar was met het bouwrijp maken en daarmee het verhaal van mijn oudoom bevestigend.

Het is ook logisch dat die ondermolen voor hergebruik in aanmerking kwam. Het was de jongste molen -zesentwintig jaar oud- die beslist nog in goede staat moet zijn geweest, gezien het feit dat pas enkele decennia eerder de molen was vervangen, dan wel grondig verbouwd na de brand van 1859 1 , zie mijn blog De brand in de ondermolen in de Groote Drooggemaakte Polder.

Goed, waar ging die molen heen? Uit de molendatabase blijkt dat de molen werd verplaatst naar Beringen in Limburg, tegenwoordig deel uitmakend van de gemeente Peel en Maas. En jammer maar helaas, de molen is in de tweede wereldoorlog gesneuveld. De ondermolen is nu dus echt weg! Als we nu zoeken in de molendatabase vinden we gelukkig wel een fotootje, dat ik hier toon, onder de nadrukkelijke vermelding dat de foto stamt uit de molendatabase.

De ondermolen van Stompwijk

De ondermolen van Stompwijk

Nu moeten we niet denken, dat, wat we hier zien, een preciese kopie is van de situatie in Stompwijk. Wat in de eerste plaats opvalt, is, dat de molen op een verhoging is geplaatst, de molen behoort tot het type bergmolen en dat was tie in Stompwijk beslist niet, want daar was het een grondzeiler. Verder was ook de functie een heel andere geworden. De molen is omgebouwd tot korenmolen en tot slot, ik betwijfel of de molen werd bewoond en dat werd tie in Stompwijk beslist wel. Zie trouwens de trap naar de deur, die hoger in de molen is aangebracht en dan daar boven weer een klein raampje. Is dat typisch voor een korenmolen?

Maar zo op het oog hebben we hier te doen met een knots van molen en dat was tie in Stompwijk ook.

  1. Er is iets opvallends aan de hand met de jaartallen die betrekking hebben op de molens. In de molendatabase staat bij de bovenmolen vermeld dat het bouwjaar 1767 was en het sloopjaar 1882 -de molen werd dus 115 jaar oud. Bij de middenmolen staat helemaal niks over bouw- dan wel sloopjaar. En de ondermolen was gebouwd in 1817, 1886 werd genoemd als het jaar waarin de molen werd overgebracht en 1944 als het jaar waarin de molen werd opgeblazen -de molen in twee verschijningsvormen werd dus 127 jaar oud. Maar wat is er gebeurd met de eerste ondermolen, die van c. 1767 tot 1817? []
Dit bericht is geplaatst in stompwijk en getagd , . Bookmark de permalink.

1 Reactie op Eindelijk, daar is er dan één! (zo ongeveer dan)

  1. bij toeval kwam ik op deze website/blog, leuk!
    Het verhaal van de blikseminslag in de ondermolen interesseerde me zeer, ik heb het artikel bij de ondermolen geplaatst (dbnr 5464). De jaartallen van de molendriegang te Stompwijk zullen we gaan onderzoeken, mogelijk kunnen we de data’s dan wat nauwkeuriger invoeren.

Geef een reactie

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

*

De volgende HTML tags en attributen zijn toegestaan: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>