Landschapselementen in Stompwijk.

In mijn vorige blog is een enkele keer het begrip ‘geriefhout’ gevallen. Het leek mij wel aardig om eens te onderzoeken of er in Stompwijk nog steeds geriefhoutbosjes bestaan. Ik had zelf al een kandidaatbosje op het oog, omdat ik daar als kind geregeld in vertoefde, u weet wel, om verstoppertje te spelen en een hut te bouwen en dergelijke zaken meer. Maar als altijd wendde ik mij toch ook nog tot het internet om ietsjes meer informatie op te duiken.

Wie het woord ‘geriefhout’ googled, stuit na enig rondklikken op een boekje met de titel “Over hagelkruisen, banpalen en pestbosjes”. De ondertitel van dit boekje luidt ‘historische landschapselementen in Nederland’ 1 . Nu bezit ik dit boekje en dus bladerde ik het weer eens door, nu met in mijn achterhoofd ‘het Stompwijkse’. Welnu niks Stompwijk, wel landscheiding tussen Rijnland en Delfland in de vorm van een dijk, deels gelegen langs de Kostverlorenweg in Leidschendam en helaas ook deels verminkt, maar waar maken we ons druk om?

Toch is het boekje om een andere reden interessant, want er wordt ook gewag gemaakt van zogenaamde ‘pestbosjes’, die gebruikt werden als ‘geriefhoutbosjes’, zie p. 19. Een pestbosje is in feite niets anders dan een plaats ergens in een weiland, wat verder gelegen van de bewoonde wereld, waar de restanten van dood vee werden begraven. Vee dat in veel gevallen ‘geruimd’ en vervolgens verbrand was, omdat het leed aan een of andere besmettelijke ziekte, vaak de veepest, maar ook miltvuur. De overblijfselen werden begraven en de begraafplekken werden gemarkeerd, dit is, beplant met bomen, om ongelukken te voorkomen. Veepest en miltvuurbacillen kunnen namelijk honderden jaren overleven, ook onder de grond. Om te voorkomen dat het nog levende vee zich tegoed deed aan het opschietende geboomte, werd er vaak nog een slootje omheen gegraven.

Nu had ik al eerder gezien dat er ook in Stompwijk nog bosjes zijn midden in het weiland, alleen had ik nooit geweten dat het pestbosjes waren. Dat weet ik nog niet 100% zeker, maar aannemelijk is het wel. Gelukkig hebben we tegenwoordig Google Earth en dus kan ik  die pestbosjes hieronder laten zien. Eerst een plaatje met een algemeen overzicht, waarbij de plaatsen van de pestbosjes met rode cirkels worden aangeduid en vervolgens daaronder een beetje ingezoomd op die bosjes zelf. Helemaal onderaan het geriefhoutbosje dat ik op het oog had. Mag u raden waar het staat.

Pestbosjes in Stompwijk

Pestbosjes in Stompwijk, met dank aan Google Earth

 

 

Pestbosje in Stompwijk

Pestbosje in Stompwijk, met dank aan Google Earth

Het geriefhoutbosje:

  1. Over hagelkruisen, banpalen en pestbosjes : historische landschapselementen in Nederland / Sonja Barends, Hans Renes, et. al. [red]. – Utrecht: Matrijs. – 1997. [isbn 9053450289] []
Dit bericht is geplaatst in stompwijk met de tags , . Bookmark de permalink.

2 reacties op Landschapselementen in Stompwijk.

  1. jacques haasbeek schreef:

    Als een van de auteurs van het boekje wordt Sonja Barends vermeld. Is dat DE Sonja Barends?

  2. Floor van Haaster schreef:

    Het geriefhoutbosje op de onderste foto is vast vanaf het Oosteinde gemaakt. Dat bosje staat op het land van mijn vader en ik heb er vroeger vaak boomhutten gehad en zelfs in gekampeerd. Er is ook een smal slootje er om heen, was het soms ook een pestbosje zo dicht naast het Oosteinde?
    https://www.google.nl/maps/place/2266+Stompwijk/@52.1026822,4.4827347,169m/data=!3m1!1e3!4m2!3m1!1s0x47c5c88f9043fa8d:0xab807ffd0b78fd65

    Overigens, als je vanaf het erf van mijn vader naar achter gaat zijn er net voorbij het Westeinde in de Hel ook nog drie pestbosjes te zien, waarvan de meest rechter op een perceel van mijn pa:
    https://www.google.nl/maps/place/2266+Stompwijk/@52.1092453,4.4755137,338m/data=!3m1!1e3!4m2!3m1!1s0x47c5c88f9043fa8d:0xab807ffd0b78fd65

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *