Stompwijk in Franse Tijd

In mijn vorige blog over het schilderij met de titel “De weg naar Stompwijk” van Willem Roelofs maakte ik gewag van mijn blijdschap over de molen die heel in de verte zichtbaar was. Maar ik meldde ook dat ik wel eerder een afbeeldinkje had gezien op een landkaart. Ja ik heb zelfs meerdere kaarten onder ogen gehad met kleine schetsmatige molentjes in de polder.

Zo trof ik de drie molens in de Groote Drooggemaakte Polder ook aan op een plattegrondtekening uit 1812 1 . En het is het jaar dat deze tekening bijzonder maakt. De kaart is gemaakt in de Franse tijd. Tussen 1795 en 1813 was het huidige Nederland in meerdere of mindere mate verbonden met Frankrijk en dat had nogal wat consequenties.


Die achttien jaren zijn in vier perioden in te delen:

1795-1801: Bataafsche Republiek
1801-1806: Bataafsche Gemenebest
1806-1810: Koninkrijk Holland
1810-1813: Provincie van Frankrijk 2

Die laatste drie jaren waren voor Nederland zeer bepalend. Niet alleen de verplichting dat iedereen een achternaam moest hebben, hetgeen echt verplicht werd gemaakt in 1811, ook moest er belasting betaald worden naar Frans voorbeeld. Dat betekende dat er grondbelasting betaald moest worden.

Uiteraard moet dan ook ergens vastgelegd zijn van wie welke grond is. Er moesten dus nauwkeurige tekeningen komen met daarop vastgelegd iedere bestaande kavel die elk een nummer aanduiding kreeg. U begrijpt, het huidige Kadaster vindt hier zijn oorsprong. Een ander kenmerk van degelijke tekeningen, ook wel minutenplannen genoemd, is dat zij franstalige op- en bijschriften hebben, we waren immers een Franse provincie!

Terug naar de grote tekening. U ziet rechtsboven de drie molens in de grote tekening, voor de zekerheid heb ik er groene pijltjes bijgezet. De andere afbeelding -schuin linksboven – is een uitsnede van de drie molens en het plaatje hier rechts met alleen de ondermolen laat niet alleen de kavelnummers goed zien, ook kunnen we zien dat we met een achtkante molen hebben te doen, ze zijn in ieder geval niet rond.

  1. De kaart wordt bewaard in het National Archief []
  2. Zie Wikipedia. []
Dit bericht is geplaatst in stompwijk met de tags , , . Bookmark de permalink.

Een reactie op Stompwijk in Franse Tijd

  1. jacques haasbeek schreef:

    Interessant stuk Aad!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *