DIVERSE STUKKEN

homepage
Bij het opschonen van een externe harddisk, kwam ik een aantal bestanden tegen, waarvan ik echt niet meer weet hoe ik er aan ben gekomen. Dat is niet zo fraai natuurlijk. Toch zijn de bestanden de moeite waard om met belangstellende te lezen.

Het eerste bestand dat ik hier presenteer - om het bestand te kunnen lezen hebt u het vrij beschikbare pakket Acrobat Reader nodig - is een samenvatting van het inventarisnummer 10 van het archief parochie Sit Laurentius, Stompwijk. Dit stuk wordt bewaard in het gemeentearchief van Leidschendam-Voorburg. De samenvatting is gemaakt door de heer P. v.d. Kolk in juli 2004.

De samenvatting is in feite een opsomming van belangrijk gebeurtenissen in de parochie. Zij begint in 1870 en loopt tot en met 1945. Belangrijk zijn de nieuwbouw van de kerk besognes en het onderhoud van -laat ik maar zeggen - de bijgebouwen en het kerkhof. Maar er is ook aandacht voor priesterwijdingen van Stompwijkse jongens en priesterfeesten.

De mysterieuze pastoor A. van Rijn hoofdfiguur, die in een setje foto's die eerder in mijn blog werd gepresenteerd, wordt genoemd. Van Rijn werd in de dagen voor 9 oktober 1877 tot priester gewijd, de eerste priester uit Stompwijk. In 1891 was hij kapelaan in Wassenaar en een verdienstelijk spreker; hij sprak een feestrede uit ter ere van het 25 jarig priesterfeest van pastoor Bekker.

Uiteraard zien wij Van Noort ook diverse malen in dit stuk genoemd worden. de eerste keer werd hij genoemd in het jaar 1906. Hij legde toen de eerste steen van het nieuw te bouwen klooster. De laatste keer in 1944 toen ter ere van zijn 60jarig priesterfeest een stuk werd opgevoerd achter het bos van meneer pastoor.

Een ieder die belangstelling heeft voor de volledige tekst is gewaarschuwd, de file is behoorlijk omvangrijk.
Over die mysterieuze A. van Rijn, weten we nu dus dat hij afkomstig was uit Stompwijk. Ik ben intussen nog meer over hem te weten gekomen. Hij werd op 8 januari 1849 geboren en op 7 oktober 1877 in Haarlem tot priester gewijd. Daarna was hij kapelaan in Kethel Vlimmen en Wassenaar op 8 februari 1894 werd hij pastoor in Kwadendamme, Zeeland. Hij overleed aldaar op 7 mei 1914 en daar ook begraven.

Deze informatie heb ik gekregen van Leo Grim, die ook zo vriendelijk was te wijzen op een artikeltje dat in het herdenkingsboekje "1801 - 1901 - 2001 Jubileum uitgave Parochie H. Bonifacius Kwadendamme / Ron de Boois" verscheen in 2002? Honderd jaar eerder was 'onze' Van Rijn namelijk bouwpastoor voor de nieuwe kerk in Kwadendamme. Uit dat hoofdstuk in dat boekje stamt ook het hiernaast geplaatste fotootje van pastoor Van Rijn.

Hieronder een kaartje van een deel van Zeeland met Kwadendamme. Kunt u meteen zien waar het ligt.
Als u gebruik maakt van de pijltjes, het plus- en minteken links boven in het plaatje en op 'sat' hebt geklikt, kunt u inzoomen en naar de plek manoevreren waar de kerk staat die onder de -ongetwijfeld bezielende- leiding van pastoor A. van Rijn is gebouwd. Achter de kerk het bos van meneer pastoor.
Grotere kaart weergeven
Ik ben opgegroeid in een milieu waarin het volgen van een opleiding sterk werd gestimuleerd. Er werd gecontroleerd of je je huiswerk maakte en je kreeg op je donder als je slecht presteerde, ook al had je goede argumenten. U verwacht dan natuurlijk ook dat in mijn omgeving het lezen van boeken sterk werd gestimuleerd, ja dat er zelfs geregeld boeken werden gekocht. Nou, dat viel tegen. Een enkel boek kwam bij ons thuis binnen, vaak een cadeau van een oom of tante bij een verjaardag of als je een tijdje ziek was. Dan had je wat te doen in bed.

Mijn lezen werd als luchtig vermaak gezien, althans door mijn ouders, en geregeld hoorde ik: "moet jij niet eens wat gaan doen?" als ik mijn tweede bibliotheekboek pakte. Een echte leescultuur bestond er dus niet in mijn omgeving. Mijn ouders bezaten dan ook geen boeken, anders dan kerkboeken. Alleen de krant werd geregeld gelezen en die werd natuurlijk niet bewaard.
Onlangs kreeg ik van mijn overleden tante Riet een doos met boeken en wat andere spulletjes onder ogen. Mijn tante had dus wel wat boeken. En dat wist ik eigenlijk niet. Het is aardig eens te kijken wat dat nu eigenlijk voor boeken zijn. Hoe is zij ooit aan die boeken gekomen? Daarom geef ik hier een overzicht van die boeken.

Natuurlijk zit er in die doos een flinke stapel kerkboeken, liedboeken, missalen, devotieboekjes en ... jawel bijbels. En over die laatste wil ik het even hebben. Maar liefst 3 volledige bijbels (oude en nieuwe testament) en twee nieuwe testamenten, waarvan een met uitvoerig notenapparaaat. Zoveel bijbels in een katholieke familie! Wie had dat ooit gedacht? Nog twee opmerkingen bij die volledige bijbels. Een van die bijbels is ooit in het bezit geweest van de "Jongelieden vereeniging op gereformeerde grondslag 'Obadja' te Leiden". Hoe dit 'gereformeerden' boek ooit in bezit is gekomen van mijn tante zal wel altijd een raadsel blijven. Een andere bijbel is in het frans (gedrukt in 1869)! Voor zover ik weet waren mijn tante of mijn oom dan wel mijn opa en oma niet bij machte frans te verstaan, dus waarom...? Bovendien ontbreekt een groot stuk van het boek Numeri, het volledige boek Leviticus en een flink stuk van het boek Deuteronomium. Die bladzijden zijn eruit gescheurd!

Van mijn vader nog het verhaal dat men in de oorlog veel problemen had met het vinden van vloetjes om sigaretten te draaien. Dat men dan soms uitweek naar dundrukpapier van oude bijbels. Laat deze beschadigde bijbel nou net gedrukt zijn op dundrukpapier. Mijn vader wekte in zijn verhaal de suggestie dat dat door anderen werd gedaan, maar nu ik zo die bijbel in de nalatenschap van zijn zus zie......

Behalve de bijbels zit er ook een stel 'dunne' boekjes bij, waarvan er wat mij betreft twee uitspringen. Het ene is het sprookje Assepoester, geillustreerd en opnieuw verteld door Cees Woltman en uitgegeven door De Egelantier te Antwerpen. Er wordt geen jaar vermeld. Dit boekje springt eruit, omdat het is gebonden in een ringband! Dat zie je toch niet zo vaak bij oude drukwerkjes, geloof ik.
Het andere boekje is een schoolboek uitgegeven door L.C.G. Malmberg in Den Bosch (Buscoduci in de nihil obstat en de evulgetur) met de titel "Luistert naar Hem: Prentenboek bij de eerste katechismus", de tekeningen zijn vervaardigd door R.P. fr. H. Randag o.f.m. naar de tekst van Br Berthilo. Te oordelen naar het evulgetur is het boekje verschenen in 1952, het was de vierde druk. Kennelijk een populair werk.

Wat mij nu het meest aantrok in dit boek is de hoogwaardige druktechniek. In het colofon wordt uitgelegd hoe een en ander in zijn werk is gegaan: "Het Prentenboek werd gedrukt in zes kleuren op de offsetmachines van de Nederlandse Grafsiche Kunstinrichting te Amsterdam op daarvoor speciaal vervaardig papier van Van Gelder Zonen". Daar is duidelijk aandacht aan besteedt. Als er lezers zijn die geinteresseerd zijn in meer opnamen, misschien van het gehele boek? dan hoor ik dat nog? Mijn emailadres staat op de homepage.

Het boek zit niet meer zo strak in de band, neven en nicht zullen het geregeld ter hand hebben genomen, veronderstel ik. Al is het alleen maar om eens even plaatjes te kijken, want die zijn werkelijk erg knap gemaakt en afgedrukt.

wordt vervolgd.